Geschreven door Anke Grevers

Toegevoegd op 15 december 2012

Altijd leuk

Nu het weer guur wordt en de dagen lang is het altijd leuk om terug te kijken op de zomer.
En deze keer wil ik terug kijken op mijn zomervakantie in Noorwegen. Daar hebben wij
(mijn partner en ik) een rondreis gemaakt en natuurlijk ontbrak het niet aan het opdoen
van brei dingen. Eerder heeft u al kunnen lezen over de tentoonstelling van Arne en Carlos.
Maar nu neem ik u mee naar Salhus. Daar staat het Trikotasjemusuem. Wellicht met de
kralentasjes in gedachten denkt u meteen aan gebreide tasjes. Dit is het dus absoluut niet.
Sinds 1998 is het een levend museum en worden alle oude machines vertroeteld. Als eerste
zien we kunstwerken van tweede jaars studenten van de kunstacademie uit Bergen.
Hieronder enkele foto’s.

Het Trikotasjemusuem in Salhus met de tentoonstelling van kunstacademie studenten uit Bergen.

Dan krijgen we een film te zien van ruim 140 jaar geschiedenis van de textielfabriek. Er
was eerst alleen een soort van pakhuis, toen kwam er een fabriek, huizen, een school,
een kerk en een heel sociaal leven. De fabriek dankt zijn bekendheid aan het Kroon
ondergoed. Lange onderbroeken en t-shirts. Ook werden er truien gebruikt. Het
zogenaamde IJslandse patroon is wel het bekendste. Maar volgens toeristen uit IJsland
is het ook weer geen patroon van hun. Dus waar het dan wel vandaan komt…?

Rondbreimachines die het zogenaamde IJslandse patroon breien.

We kregen na de film een rondleiding door de fabriek met uitleg. Van kaarden tot spinnen, breien
en de naaiafdeling van het ondergoed. De machines die er stonden deden het ook bijna
allemaal alleen beneden door een vloedgolf helaas niet meer. Het riviertje dat onder de
fabriek doorloopt kreeg enkele jaren geleden in 1 keer veel te veel water te verwerken.

Oud maar nog steeds werkend machinepark.

De fabriek zelf was wel afhankelijk van het water i.v.m. de aan en afvoer van
grondstoffen en eind-produkten per boot. Er was geen weg naar het fjord waar de fabriek aan ligt.
Het kaarden en spinnen was niet nieuw voor mij. Wel zag ik meerdere sokkenbreimachines.
Dit had ik nog nooit gezien! Bij de boord werd een in water oplosbaar garen gebruikt zodat
de lange streng sokken die uit de breimachine kwam van elkaar afgaat. Een machinale
sok heeft twee hielen. De tweede hiel wordt dichtgevouwen en vastgenaaid als teen.

Sokkenbreimachines. Ieder maat zijn eigen machine.

Fascinerend temeer omdat we rond die tijd druk waren met het maken van de patronen
voor ons derde boek: Gebreide poppensokjes en –kniekousjes.

Verder hadden ze er heel veel rondbreimachines. Dit voor truien en de kleinere voor het
Kroon ondergoed. Op de naaiafdeling werden deze in elkaar gezet. Daar werkten de dames op stukloon.

De naaiafdeling waar het lange ondergoed inelkaar werd gezet.

In de museumwinkel wordt ik door mijn partner getrakteerd op een beer in het zogenaamde IJslandse patroon.

De winkel met rechts kussens en beren in het IJslandse patroon.

Later deze vakantie bezoeken we nog een deken fabriek. Maar die blog houdt u nog tegoed.